Martti Malmi – người viết tài liệu Bitcoin, sáng tạo nội dung website bitcoin.org

Martti Malmi – người viết tài liệu Bitcoin, sáng tạo nội dung website bitcoin.org

7 Tháng Tám, 2019 0 By adminkcc

Tháng 5 năm 2009
Martti đang là sinh viên năm thứ hai tại Đại học Công nghệ Helsinki. Nếu như Hal Finney đối lập với hình ảnh những người đam mê công nghệ điển hình, thì Martti lại có đầy đủ những đặc điểm nhận dạng ấy. Khổ người gầy gò với nhiều nét giống như chim, Martti luôn tránh né việc tiếp xúc với mọi người. Anh nói bằng thứ giọng chậm rãi, ngập ngừng, như thể đó là giọng nói do máy tính tạo ra vậy. Anh hạnh phúc nhất khi được ở trong phòng với chiếc máy tính và ngồi viết mã, công việc mà anh được học từ lúc 12 tuổi, hoặc đánh đấm kẻ thù trong các trò chơi trực tuyến, trong khi chiếc tai nghe bập bùng phát thứ nhạc heavy metal chói tai.

Cơ duyên với Bitcoin

Cuộc sống khép kín, chỉ xoay quanh chiếc máy tính của Martti đã đưa anh đến những ý tưởng đằng sau bitcoin, và cuối cùng là đến với chính bitcoin. Internet đã tạo điều kiện cho chàng thanh niên Martti có thể khám phá và tìm hiểu các ý tưởng chính trị vốn xa lạ với sự đồng thuận dân chủ xã hội ở Phần Lan. Những ý tưởng của các nhà kinh tế học theo chủ nghĩa tự do cá nhân mà anh bắt đầu theo đuổi, trong đó khuyến khích con người tự đúng lên tạo lập số phận cho chính mình, phù hợp với lối sống độc lập của anh, dù rằng nó bỏ qua nền giáo dục tuyệt vời mà Martti nhận được nhờ vào chính phủ mạnh mẽ và chính sách thuế cao của Phần Lan. Ai cần tới nhà nước khi bạn có trong tay tài năng và ý tưởng chứ?

Trong những năm đại học, Martti dần trở nên quan tâm tới sự trổi dậy của Đảng Party ở Scandinavia, đây là đảng chủ trương lấy công nghệ, chứ không phải sự tham gia chính trị, làm phương pháp dịch chuyển xã hội. Napster và các dịch vụ chia sẻ âm nhạc khác đã không khoanh tay ngồi chờ chính trị cải cách luật bản quyền; họ buộc thế giới thay đổi. Khi suy nghĩ về những lý tưởng này, Martti bắt đầu tự hỏi liệu tiền tệ có thể là đích nhắm tiếp theo của những đột phá công nghệ hay không. Sau một hồi tìm kiếm ngẫu nhiên trên mạng, Martti gặp được website bitcoin.org đang trong giai đoạn sơ khai.
Đầu tháng 5, vài tháng sau những tin nhắn cuối cùng của Hal Finney, Satoshi Nakamoto nhận được một email viết bằng thứ tiếng Anh thiếu tự nhiên nhưng chính xác
“Tôi hiểu rõ về các ngôn ngữ Java và C nhờ các khoá học ở trường (tôi đang học CS [khoa học máy tính]), nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm phát triển phần mềm”, nội dung tin nhắn viết, ký tên Martti Malmi.

Cậu sinh viên Martti Malmi và cuộc gặp gỡ với Satoshi Nakamoto

Rõ ràng, đây không phải là cách nói của một cựu binh tóc hoa râm của phong trào Cypherpunk như Hal Finney. Nhưng Martti đã thể hiện được một điều còn quan trọng hơn vào thời điểm này: sự nhiệt tình.
“Nếu bitcoin có việc gì đó mà tôi có thể làm được, tôi rất sẵn lòng muốn góp một tay”, Martti viết.

Thực ra, Satoshi đã nhận được một vài email tiềm năng kể từ khi Hal biến mất vào 2 tháng trước đó, nhưng Martti đã chứng tỏ ở anh có sự theo đuổi và gắn bó hơn những người khác. Trước khi liên hệ với Satoshi, Martti đã viết về bitcoin trên trang anti-state.org, một diễn đàn tập trung vào triển vọng xây dựng một xã hội vô chính phủ do thị trường tổ chức. Với biệt danh Trickster, Martti mô tả ngắn gọn ý tưởng về bitcoin và hỏi ý kiến mọi người:
“Việc áp dụng rộng rãi một hệ thống như vậy có vẻ sẽ làm phương hại đến khả năng hút máu dân đen của chính phủ. Mọi người nghĩ sao về điều này? Tôi rất hào hứng khi nghĩ đến thứ gì đó thực tế, có thể thực sự đưa chúng ta tiến lại gần hơn với tự do ngay trong khoảng đời sống này của chúng ta 😊 Bây giờ chỉ cần có bằng chứng thuyết phục rằng phần mềm và hệ thống này hoạt động an toàn, có thể đưa vào sử dụng thực tế”.

Martti gửi kèm đường dẫn tới bài đăng này trong email đầu tiên gửi cho Satoshi, và Satoshi nhanh chóng đọc rồi trả lời.
“Cậu đã hiểu chính xác về bitcoin rồi đấy”, Satoshi viết.
Sự nhiệt tình của Martti đã góp phần khẳng định sự chuyển hướng trong chiến lược mà Satoshi đã thực hiện từ đầu năm. Khi Satoshi phát hành phần mềm này lần đầu tiên, các bài viết của ông chỉ tập trung vào các chi tiết kỹ thuật của việc lập trình.

Nhưng sau vài tuần, Satoshi bắt đầu nhấn mạnh đến những động lực có phạm vi rộng hơn, mang màu sắc ý thức hệ đối với phần mềm này nhằm giành được thiện cảm của nhiều người hơn, và quyền riêng tư chỉ là một phần trong đó. Trong một bài viết đăng tải vào tháng 2 trên website của P2P Foundation, một tổ chức tập trung vào công nghệ phân tán ngang hàng, Satoshi mở đầu bằng cách nói về các vấn đề đối với các loại tiền tệ truyền thống, hay tiền pháp định, một thuật ngữ dung để chỉ loại tiền được tạo ra theo sắc lệnh chính phủ ban hành.
“Vấn đề gốc rễ của tiền tệ truyền thống là nó cần đến sự tín nhiệm thì mới có thể vận hành được”, Satoshi viết “Cần phải tin tưởng rằng ngân hàng trung ương sẽ không làm giảm giá trị đồng tiền, nhưng trong lịch sử của tiền pháp định lại đầy rẫy những vụ vi phạm sự tín nhiệm đó”.

Giảm giá tiền tệ không phải là chủ đề được đưa ra bàn luận nhiều trong cộng đồng Cypherpunk, nhưng với bài viết này, và đây không phải là lần cuối cùng, Satoshi đã cho thấy rõ rang rằng khi thiết kế phần mềm bitcoin, ông đã nghĩ đến nhiều vấn đề hơn chứ không chỉ xoay quanh những mối quan tâm của các Cypherpunk. Thực ra, vấn đề mà Satoshi đề cập đến ở đây – sự giảm giá tiền tệ – chính là vấn đề của các hệ thống tiền tệ hiện hành và nó có khả năng thu hút sự chú ý rộng rãi hơn, đặc biệt là sau các cuộc giải cứu ngân hàng do chính phủ chống lưng diễn ra chỉ vài tháng trước đó tại Mỹ

Phần mềm bitcoin của Satoshi có những quy tắc để đảm bảo rằng bitcoin mới sẽ chỉ được phát hành với tần suất khoảng 10 phút/lân, và rằng quá trình tạo coin mới sẽ dừng lại sau ngưỡng 21 triệu coin.

Tất cả những quy tắc trên đều được bổ sung sau vào mã chương trình, và Satoshi cũng không nhắc đến chúng ngay từ đầu. Nhưng lúc này ông đang cần phải thuyết phục công chúng, và đặc tính này của bitcoin trở thành một sức hút lớn. Martti Malmi, người thanh niên viết thư cho Satoshi vào đầu tháng 5, đã chứng minh rằng việc nhấn mạnh vào thời điểm này là một động thái khôn ngoan. Martti không biết về mật mã học, nhưng vốn là người quan tâm đến chính trị, anh lập tức thu hút trước tiềm năng cách mạng của bitcoin.
“Không có ngân hàng trung ương nào ở đây để hạ thấp giá trị của tiền tệ bằng việc tạo ra tiền mới vô giới hạn”, Martti viết trên diễn đàn anti-state.com.

Đây là lần đầu tiên – nhưng không phải lần cuối cùng – sự đa tầng ý nghĩa trong khái niệm bitcoin, cùng với sự cởi mở đón nhận nhiều cách diễn giải mới của nó, giúp cho dự án này thu hút thêm những người ủng hộ mới quan trọng.

Satoshi nhanh chóng đưa ra những gợi ý thiết thực cho Martti về những gì anh có thể làm để hỗ trợ dự án. Việc quan trọng nhất cũng là việc đơn giản nhất: bật máy tính và để nó chạy chương trình bitcoin. Năm tháng sau khi bitcoin ra đời, vẫn chưa thể tin tưởng được rằng lúc nào cũng có người ở đâu đó đang chạy chương trình bitcoin. Khi có người mới tham gia vào mạng lưới, thường là họ sẽ không tìm thấy máy tính hay nút mạng nào để bắt liên lạc. Điều đó cũng có nghĩa là lúc này các máy tính của Satoshi vẫn là nguồn tạo ra hầu hết các coin. Khi Martti tham gia, anh nhanh chóng giành được bitcoin về máy tính xách tay của mình, anh để chương trình chạy liên tục, trừ những lúc cần chơi game.

Bắt đầu một công việc mới từ Satoshi Nakamoto

Đối với các nhu cầu lập trình phức tạp hơn, Satoshi nói với Martti rằng “tạm thời chưa có gì dễ dàng cả”. Tuy nhiên, Satoshi nói thêm rằng website bitcoin cần có tài liệu giới thiệu cho người mới bắt đầu, và có vẻ Martti là người phù hợp cho công việc đó.
“Tôi viết không giỏi lắm đâu – tôi chỉ thạo lập trình thôi” Satoshi viết, có ý muốn khích lệ Martti thử sức.
Hai ngày sau, Martti chứng minh rằng Satoshi đã chọn đúng người khi gửi đi một tài liệu dài nhưng dễ đọc, giải thích về 7 câu hỏi cơ bản để đăng lên website bitcoin. Martti đưa ra những câu trả lời thẳng thắn, đôi khi còn có chút phóng đại, cho những câu hỏi như sau:
“Bitcoin có an toàn không?” và “Tại sao tôi nên sử dụng bitcoin?” Để trả lời câu hỏi thứ 2, anh dẫn ra những động cơ chính trị:
Để được an toàn khỏi những chính sách tiền tệ không công bằng của các ngân hàng trung ương độc quyền và các rủi ro khác của sự kiểm soát tập trung đối với nguồn cung tiền. Mức lạm phát giới hạn của nguồn cung tiền trong hệ thống bitcoin được phân phối đồng đều (bằng công suất CPU) trên khắp mạng lưới, chứ không bị giao trọn vào bàn tay độc quyền của tầng lớp ưu tú trong ngành ngân hàng.

Satoshi thích tài liệu này đến mức không lâu sau, Martti đã được giao phó toàn quyền quản trị website bitcoin, có thể tuỳ ý thực hiện mọi điều chỉnh trên đó. Satoshi đặc biệt khuyến khích Martti nghĩ cách để website trông chuyên nghiệp hơn và cập nhật thông tin thường xuyên cho người dùng.*****

Trong vòng vài tuần đầu tiên trao đổi với Satoshi. Martti đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo của website bitcoin. Thế chỗ vào phần mô tả phức tạp về mã chương trình của Satoshi, Martti bắt đầu bằng một bản mô tả ngắn gọn, súc tích về những ý tưởng lớn nhằm mục đích thu hút những người có cùng mối quan tâm về mặt tư tưởng.
“Hãy an toàn trước sự bất ổn định do hệ thống ngân hàng dự trữ một phần và chính sách tệ hại của các ngân hàng trung ương gây ra”, website mới viết.

Tâm huyết cháy bỏng của cậu sinh viên với Bitcoin

Tuy vậy, tốc độ tham gia của người dùng mới diễn ra chậm chạp. Trong tháng 6, có thêm vài chục người tải về chương trình bitcoin, bổ sung vào con số vài trăm người đã tải về tính từ khi phần mềm ra mắt lần đầu. Phần lớn đều chỉ thử 1 lần rồi tắt. Nhưng Martti vẫn kiên trì. Sau khi hoàn thiện website mới, Martti chuyển sang nghiên cứu mã nguồn của phần mềm. Do không biết ngôn ngữ lập trình C++ mà Satoshi đã dung để viết bitcoin, Martti bắt đầu tự học.

Sở dĩ Martti có thời gian cho những công việc này là bởi vì anh không xin được công việc lập trình vào mùa hè – thất bại này đã mang đến cho bitcoin sự thúc đẩy cần thiết trong những tháng tiếp theo. Martti có một công việc bán thời gian thông qua một công ty giới thiệu việc làm tạm thời, nhưng hầu như ngày nào anh cũng tới phòng thí nghiệm máy tính của trường, nhiều hôm tới sáng mới ra về. Khi học C++, Martti phải chật vật để biên dịch phiên bản riêng của mã chương trình mà Satoshi viết để có thể thực hiện những thay đổi cho nó. Anh và Satoshi liên lạc thường xuyên với nhau và trở nên thân thiết.

Tuy không bao giờ nhắc đến chuyện riêng tư cá nhân trong những email đó, nhưng Satoshi vẫn hay dí dởm chia sẻ với Martti về những điều nhỏ nhặt. Trong một email, Satoshi kể về một cuộc trao đổi gần đây trên danh sách email bitcoin, trong đó một người dung gọi bitcoin là “tiền mã hoá” [cryptocurrency), ngụ ý chỉ các hàm mât mã vận hành nó.
“Có lẽ ta nên dùng từ đó khi mô tả bitcoin. Cậu thấy sao?”, Satoshi hỏi.
“Nghe cũng hay đấy”, Martti trả lời “Có thể đặt khẩu hiệu là tiền mã hoá ngang hàng”

Cũng trong năm đó, cả hai cùng nhau thực hiện các chi tiết khác như thiết kế logo bitcoin; họ vẽ hình mô phỏng trên máy tính và trao đổi qua lại với nhau, cuối cùng cho ra hình chữ B với hai đường sổ thẳng ở đầu và cuối.

Họ cũng trao đổi với nhau về những điểm cải thiện khả dĩ cho phần mềm. Martti nêu ý tưởng để bitcoin tự khởi động khi bật máy tính – đây là một cách thức dễ dàng để thu hút thêm nhiều nút mạng tham gia vào mạng lưới.
Satoshi thích ý tưởng này: “Tôi chợt nghĩ ra, cậu vừa nhắc đến tính năng quan trọng nhất còn thiếu lúc này, nó có thể nâng số lượng các nút mạng lên gấp 10 lần đấy”.

Chính thức tham gia phát triển phần mềm Bitcoin

Bỏ qua việc Martti vẫn còn rất thiếu kinh nghiệm lập trình, Satoshi cho phép anh được toàn quyền thay đổi phần mềm bitcoin cốt lõi trên máy chủ đang lưu trữ nó – một điều mà tính tới thời điểm này, chỉ Satoshi mới có thể làm. Bắt đầu từ tháng 8, file log ghi lại các thay đổi thực hiện trên phần mềm này cho thấy bây giờ Martti đã trở thành người tham gia chính. Khi phiên bản tiếp theo của bitcoin, 0.2, ra mắt, Satoshi dành phần lớn công cải tiến phần mềm cho Martti.

Nhưng cả Satoshi và Martti đều đang trăn trở với việc làm sao để thu hút thêm nhiều người sử dụng bitcoin. Lúc này, mạng lưới cũng có một số máy tính khác đang tham gia tạo coin, nhưng phần lớn số coin vẫn thuộc về các máy tính của Satoshi. Và trong suốt năm 2009, không có giao dịch gửi hay nhận bitcoin nào khác. Đây không phải là một dấu hiệu khả quan.
“Nếu có cái gì để mọi người lấy làm mục tiêu khi sử dụng nó thì tốt quá. Chúng ta cần một ứng dụng để quảng bá nó”, Satoshi viết cho Martti vào cuối tháng 8. “Cậu có ý tưởng gì không?”.

Làm thế nào Bitcoin được nhiều người biết đến ?

Khi trở lại trường vào học kỳ mùa thu, Martti cũng tham gia nhiều hoạt động để giải quyết vấn đề này. Anh hăng hái thành lập một diễn đàn trực tuyến để người dùng bitcoin có thể gặp gỡ và trao đổi với nhau. Bấy lâu nay, các diễn đàn trực tuyến là nơi Martti thoát khỏi lớp vỏ bọc của mình, chúng mang đến cho anh bầu không khí thoải mái mà anh chưa từng cảm nhận được trong những cuộc tiếp xúc ngoài đời thực. Ở đó, anh có thể là một con người hoàn toàn khác. Thật vậy, khi anh và Satoshi thành lập diễn đàn bitcoin mới, Martti chọn cho mình một biệt danh mà sau này sẽ trở thành bản ngã thứ hai của anh trong thế giới bitcoin: sirius-m.

Biệt danh này mang trong nó âm hưởng của vũ trụ, đồng thời truyền tải thông điệp rằng đây là “việc nghiêm túc”, Martti tự nhủ mình như vậy. Nhưng với anh, nó cũng có một ý nghĩa khác, vui vẻ hơn: đây là tên anh từng dùng trong trò chơi đóng vai các nhân vật trong tác phẩm Harry Potter khi còn là một cậu bé 13 tuổi.

Thực hiện nội dụng: Tapchicryptocoin.com